Nowości    
 


Retronauta.pl > Wieże do produkcji śrutu

2016-01-08 Wieże do produkcji śrutu

Dawniej do produkcji metalowego śrutu używano wysokich wież.


Wieża do produkcji śrutu w Bristolu (grafika: Wiki (CC))

Technologia

Śrut, czyli drobne metalowe kulki o wielkości kilku milimetrów, produkowano lejąc rozgrzany ołów przez zestaw sit dzielących masę ołowianą na małe kropelki a potem pozwalając rozgrzanym, płynnym kroplom spadać swobodnie w pustej wysokiej wieży.


Śrut wykorzystywany był i jest jako amunicja oraz balast (grafika: Wiki (CC))

Do uzyskania podczas lotu kulistego kształtu zaprzęgano do pracy zjawiska fizyczne jak napięcie powierzchniowe i kohezja. Kulki spadały już zastygłe w swojej postaci.


Powstawanie kuleczek śrutu podczas spadku swobodnego wewnątrz wieży (grafika: Wiki (CC))


Wieże do produkcji śrutu w Berlinie (z lewej) i Hann (z prawej) (grafika: Wiki (CC))

Polska

W Polsce jako wieżę do produkcji śrutu wykorzystywano m.in. wybudowaną w latach 1911-1912 wieżę ciśnień w Katowicach.


Wieża w Katowicach (grafika: Wiki (CC))

Stojąca niedaleko stawu wieża w Borkach jest pozostałością po hucie cynku i widoczna jest z trasy szybkiego ruchu Sosnowiec - Katowice. Należała do kompleksu Zakładów Metali Kolorowych Szopienice. W latach 60. XX wieku zaczęto w wieży produkować śrut strzelniczy z ołowiu. Na samej górze wieży znajdował się piec do topienia ołowiu. Na dole była wanna z wodą, do której po locie wpadały kulki śrutu i zastygały. Kulki były potem kalibrowane, szlifowane, pakowane i trafiały do sprzedaży.

Zachowane wieże do produkcji śrutu w Europie

Wysokość Nazwa Kraj Lokalizacja
68 m  Wieża wodna Polska Katowice, ul. Korczaka
56 m Wieża fabryki śrutu Simona Wallnera Austria Arnoldstein koło Arnoldstein, Karyntia
67 m Schrottenturm Austria Klagenfurt, Karyntia
Austria Villach, Karyntia
42 m Wieża fabryki Jagd-Schrot & Hagel-Fabrik Häntler & Natermann Niemcy Drochtersen, Dolna Saksonia
Schrotturm Niemcy Barnkrug, Dolna Saksonia
40 m Fährenpfortenturm Niemcy Hann, Dolna Saksonia
40 m Zündhütle fabryki amunicji Gustav Genschow & Co. Niemcy Karlsruhe, Badenia-Wirtembergia
Niemcy Schweinfurt, Bawaria
47 m Niemcy Tangermünde, Saksonia-Anhalt
Pispalan haulitorni Finlandia Pispala
Łotwa Daugavpils
46 m Belgia Bruksela
43 m Cheese Lane Shot Tower Wielka Brytania Bristol, Anglia
41 m Chester Shot Tower Wielka Brytania Boughton, Anglia

Wieże do produkcji produkcji śrutu działały do ok. lat 70. XX wieku.

Retronauta.pl na serwisach społecznościowych: