Nowości    
 


Retronauta.pl > Presidio Modelo - kubańskie więzienie idealne (1928-1967)

2015-12-06 Presidio Modelo - kubańskie więzienie idealne (1928-1967)

Presidio Modelo (z hiszp. więzienie modelowe) jest realizacją idei panoptykonu - idealnego więzienia, w którym strażnicy w wieży umieszczonej wewnątrz pierścieniowatej budowli mogą nieustannie obserwować więźniów.


Cele oddzielone były grubym murem i wyposażone w system zewnętrznych i wewnętrznych okien, tak, by ich wnętrze było zarazem dobrze oświetlone z umieszczonej na środku wieży strażniczej (grafika: Wikipedia (CC))

Ideę panoptikonu (z gr. pan = wszystko, optikos = widzieć) wymyślił i zaprojektował angielski filozof Jeremy Bentham z 1787 roku. Panoptikon w zamierzeniu miał być znacznie tańszy w utrzymaniu niż zwykłe więzienia. W idealnych warunkach strażnicy w wieży za lustrem weneckim mieli sami pozostawać niewidoczni dla więźniów. Teoretycznie wieża strażnicza mogłaby nawet być pusta, zaś sama myśl, że więźniowie są stale pod obserwację miała sprawiać, że więźniowie byliby strażnikami sami dla siebie. Wieża strażnicza w środku budynków osiągalna była przez podziemne korytarze, tak aby więźniowie nie widzieli wchodzących i wychodzących strażników.


Więzienie Presidio Modelo składa się z 5 okrągłych budynków. 4 z nich zawierało cele, budynek środkowy budynek był salą jadalną (grafika: Wikipedia (CC))

Więzienie Presidio Modelo znajduje się na wyspie Isla de la Juventud. Wybudowane zostało przez kubańskiego dyktatora Gerardo Machado w latach 1926-1928.


W pojedynczym budynku znajdowało się 465 cel umieszczonych na 5 poziomach

Podczas II wojny światowej więzienie służyło do internowania mieszkańców Kuby pochodzenia niemieckiego i japońskiego.

Po wojnie przebywali tutaj Fidel Castro ze swoim bratem Raulem Castro (1953-1955). Od 1959 roku, czyli rewolucji kubańskiej i przejęciu władzy przez Fidela Castro, więzieni tam byli z kolei jego więźniowie polityczni, kontrrewolucjoniści, homoseksualiści, Świadkowie Jehowy oraz wszyscy, którzy nie pasowali do socjalistycznego państwa.

Cele przewidziane teoretyczne na 2 osadzonych cele miały ubikację i umywalkę. Prysznice znajdowały w piwnicy. W budynkach przewidzianych na 2500 osadzonych w rzeczywistości było 6000-8000 więźniów. Prowadziło to częstych buntów i strajków głodowych.

W 1967 roku więzienie zostało zamknięte. Dziś znajduje się w nim muzeum.

Na koniec warto wspomnie, że nazwę i ideę panoptykonu znaleźć można także także w Polsce - taką na przykład Fundacja Panoptykon sprawująca kontrolę społeczną nad praktykami nadzoru państwa. Pewne ceny panoptykonu ma Areszt Śledczy w Toruniu. Historyczny budynek nazywany "okrąglakiem" lub "beczką" ma także cele umieszczone wielopiętrowo w pierścieniu.

Retronauta.pl na serwisach społecznościowych: