Nowości    
 


Retronauta.pl > Poczta lotnicza oblężonego Paryża (1870-1871)

2017-01-26 Poczta lotnicza oblężonego Paryża (1870-1871)

W czasie wojny francusko-pruskiej używano masowo balonów i gołębi do wywozu poczty z oblężonego Paryża.

Oblężenie Paryża trwało od 19 września 1870 roku do 28 stycznia 1871, kiedy to miasto się ostetcznie poddało. W okrążonym mieście pozostało około 2,3 mln mieszkańców, wcześniej zdołano ewakuować zaledwie 100 tys. osób.


Pruska artyleria ostrzeliwująca Paryż (grafika: Bundesarchiv)

Na początku oblężony Paryż utrzymywał łączność z resztą niezajętego kraju poprzez zatopioną w Sekwanie linię telegraficzną Paryż - Rouen. Jednakże po wykryciu linii przez Prusaków komunikacja odbywała się poprzez balony i gołębie pocztowe. Było to pierwsza masowa poczta lotnicza.

Poczta balonowa

W okresie trwania oblężenia Paryża użyto w sumie 67 balonów załogowych i wiele małych bezzałogowych, które przetransportowały około 2,5 milionów listów o łącznej wadze około 10 ton.


Balon Le Neptune tuż przed startem z paryskiego placu

Każdy z balonów nosił indywidualną nazwę. Aby oszczędzać na wadze ładunku zostały wydrukowane lekkie koperty z cienkiego papieru o rozmiarach 10x7 cm oraz karty pocztowe. Wypełniona koperta nie mogła przekraczać wagi 4 gramów. Znaczek pocztowy kosztował 20 cetymów.


Balonowa karta pocztowa

W przypadku lądowania balonu na terenie niezajętym przez Niemców przesyłki były kierowane przez Tours działającą dalej francuską zwykłą pocztą lądową na wypisane na kopertach adresy docelowe. To w Tours znajdowała się ewakuowana poza zasięg walk części francuskiego rządu. Załoga zrzucała także worki z pocztą podczas przelotu balonu. Czasem niepomyślny wiatr znosił balony daleko poza obszar niezajętej Francji. Jeden z balonów wylądował aż w... Norwegii. Tylko 3 balony wpadły w ręce Niemców, 2 utonęły.


Produkcja balonów podczas oblężenia

Oprócz poczty balony transportowały także pasażerów i gołębie pocztowe.


Niemcy ostrzeliwali balony Francuzów - tak rodziła się artyleria przeciwlotnicza

Poczta balonowa w oblężonym Paryżu w skrócie:

  • 67 balonów załogowych
  • 2,5 miliona kartek i listów o wadze 10 ton
  • 363 gołębi pocztowych
  • 238 pasażerów
  • 6 psów

Poczta gołębia

Pierwsza przesyłka gołębia miała miejsce 9 października 1870 roku. Mimo, że wykorzystano bardzo lekki papier to jednak przepustowość tego kanału komunikacji była za mała ze względy na ograniczony udźwig ptaka.

Aby zwiększyć liczbę przenoszonych przez gołębie meldunków i listów wykorzystywano mikrofilmy. Zadania tego podjął się sam Rene Dagron (1813-1900), francuski chemik i fotograf, wynalazca mikrofilmu.

Mimo wojennych trudności ze sprzętem i wyposażeniem Dagronowi udało się uzyskać 40 krotne pomniejszenie. Mikrofilmy ważyły zaledwie 0,05 gram każdy. Pojedynczy gołąb mógł zabrać 20 takich mikrofilmów za jednym razem. Jedna strona papieru mogła być zmniejszona nawet do rozmiarów 6x11 mm.

Zdjęte z gołębia mikrofilmy były wyświetlane lampą na ekranie w powiększeniu tak, aby urzędnicy mogli je odczytać i przepisać.


Przepisane wiadomości były dostarczane do adresatów

Do podania się Paryża na mikrofilmach Dagrona przetransportowanych zostało 115 000 wiadomości.

Dziś przesyłki balonowe z okresu oblężenia Paryża, znane pod nazwą "Ballon Monté", osiągają na aukcjach filatelistycznych ceny do kilku tysięcy euro.

Retronauta.pl na serwisach społecznościowych: